Dennenhout bevat van nature etherische oliën, zogenaamde terpenen. Bij de productie van MDF komen deze stoffen door de warmte uit het hout vrij. Tot nu toe kwam een deel daarvan via de afvoerlucht van het droogproces in de atmosfeer terecht.

Terpenen zijn echter niet alleen verantwoordelijk voor de typische geur van dennenhout en hars. Als vluchtige organische stoffen (VOS) kunnen ze in de atmosfeer betrokken zijn bij chemische reacties waarbij onder andere ozon op bodemniveau ontstaat. Het terugdringen ervan vormt daarom een technische uitdaging voor de houtverwerkende industrie.

Met de sinds 2016 geldende Europese emissie-eisen, de zogenaamde BAT-AEL-waarden, zijn de voorschriften voor industriële installaties verder geconcretiseerd. BAT-AEL staat voor emissiewaarden die verband houden met de beste beschikbare technieken. Met name bij de verwerking van dennenhout is het naleven hiervan een uitdaging, aangezien terpenen slechts in zeer geringe mate in water oplosbaar zijn en daarom met conventionele natte afzuigwasinstallaties slechts in beperkte mate kunnen worden afgeschermd.

Ook CLASSEN had aanvankelijk een ontheffing aangevraagd. Tegelijkertijd begon het familiebedrijf echter al in een vroeg stadium met de ontwikkeling van een eigen technologische oplossing.

Met de nieuwe installatie gaat CLASSEN nu een stap verder. In plaats van de terpeenhoudende damp uitsluitend voor energieopwekking te gebruiken, wordt deze voortaan gecondenseerd. Vervolgens kan de daarin aanwezige terpentijn – een mengsel van verschillende natuurlijke terpenen uit dennenhout – worden afgescheiden.

Het proces is zo ontworpen dat verontreinigingen tot een minimum worden beperkt, waardoor een industrieel bruikbare grondstof wordt verkregen. Tegelijkertijd wordt de in de damp aanwezige warmte teruggevoerd naar het productieproces.

Bij volledige capaciteitsbenutting zal in Baruth jaarlijks tot 1.200 ton terpenen worden gewonnen. Hiervoor bestaan verschillende industriële toepassingsmogelijkheden. Terpenen kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt als grondstof voor geur- en smaakstoffen, kamfer of menthol, en als additieven in de bandenindustrie. Bovendien worden ze onderzocht of gebruikt als mogelijke biogene grondstoffen voor de productie van Sustainable Aviation Fuel (SAF).

Hiermee combineert het proces twee tot nu toe gescheiden taken: het verminderen van emissies uit de MDF-productie en het winnen van een grondstof uit een materiaalstroom die tot nu toe niet materieel werd benut.

CLASSEN ziet met name potentieel in deze technologie voor MDF-fabrieken met een hoog aandeel dennenhout. De uitdaging die terpene-emissies vormen, betreft immers niet alleen de vestiging in Baruth, maar talrijke productiefaciliteiten in de internationale houtmaterialenindustrie.

Naast emissiereductie kan terugwinning ook economisch interessant zijn: de afgescheiden terpentijn kan als grondstof op de markt worden gebracht. Volgens berekeningen van CLASSEN kan de daarvoor benodigde installatietechniek – afhankelijk van de gebruikte dennensoort, de samenstelling van de gewonnen terpentijn en de specifieke omstandigheden op de productielocatie – zich binnen ongeveer twee tot drie jaar terugverdienen.

CLASSEN werkt daarom al aan de internationale commercialisering en licentieverlening van de ontwikkelde MDF-T-technologie. De eerste gesprekken over de toepassing van het proces zijn al gaande.

Met de ingebruikname van de nieuwe installatie eind 2026 moet Baruth daarmee niet alleen een productielocatie voor een extra grondstof worden. CLASSEN wil tegelijkertijd laten zien hoe emissiereductie en grondstofwinning binnen bestaande industriële processen met elkaar kunnen worden gecombineerd.

Bijbehorend beeldmateriaal kunt u hier downloaden:

Contactpersonen:
Sebastian Wendel
CLASSEN Groep
Wendel@classen.de