Çam ağacı, doğası gereği uçucu yağlar, yani terpenler içerir. MDF üretiminde bu maddeler, ısı etkisiyle ahşaptan salınır. Bugüne kadar bunların bir kısmı, kurutma sürecinin atık havasıyla birlikte atmosfere karışıyordu.

Ancak terpenler, sadece çam ağacı ve reçinenin karakteristik kokusundan sorumlu değildir. Uçucu organik bileşikler (VOC) olarak atmosferde, yer seviyesine yakın ozon oluşumuna yol açan kimyasal reaksiyonlara katılabilirler. Bu nedenle, bu bileşiklerin azaltılması ahşap malzeme endüstrisi için teknik bir zorluk teşkil etmektedir.

2016 yılından beri yürürlükte olan Avrupa emisyon gereklilikleri, yani BAT-AEL değerleri ile endüstriyel tesisler için kurallar daha da somutlaştırılmıştır. BAT-AEL, mevcut en iyi tekniklerle ilişkili emisyon değerlerini ifade eder. Özellikle çam ağacının işlenmesinde bu değerlere uymak zordur; çünkü terpenler suda çok az çözünür ve bu nedenle geleneksel ıslak egzoz havası yıkama yöntemleriyle sınırlı ölçüde ayrıştırılabilirler.

CLASSEN de başlangıçta bir istisna izni başvurusunda bulunmuştu. Ancak buna paralel olarak, bu aile şirketi erken bir aşamada kendi teknolojik çözümünü geliştirmeye başladı.

Bunun temelini, Baruth’taki MDF fabrikasına ait kapsamlı işletme ve emisyon verileri oluşturdu. Bu verilerin sistematik olarak değerlendirilmesi sayesinde CLASSEN, üretim sürecinde terpenlerin bir buhar akışında yoğun bir şekilde biriktiği bir noktayı tespit edebildi.

Bu nedenle geliştirilen yöntem, egzoz havasının arıtılmasından önce devreye giriyor. Bunun yerine, terpenlerle zenginleşmiş buhar, MDF sürecinin yüksek basınç aşamasında hedefli bir şekilde ayrıştırılmaktadır. Bu sayede terpenlerin büyük bir kısmı, sonraki üretim sürecinden uzaklaştırılabilmektedir.

Bu yöntem, üç yılı aşkın bir süredir Baruth tesisinde uygulanmaktadır. Çıkarılan buhar, şu ana kadar enerji santralinde enerji kaynağı olarak kullanılmaktadır. CLASSEN’in verilerine göre, bu sayede ilgili emisyon değerleri geçerli sınır değerlerinin yüzde 50’den fazla altında kalmaktadır. Ulaşılan teknolojik olgunluk seviyesi nedeniyle şirket, 2024 yılında istisna izni başvurusunu geri çekmiştir.

CLASSEN, yeni tesisiyle artık bir adım daha ileri gidiyor. Terpen içeren buharın sadece enerji amaçlı kullanılması yerine, bundan böyle buhar yoğunlaştırılacak. Ardından, içinde bulunan terebentin – çam ağacından elde edilen çeşitli doğal terpenlerin bir karışımı – ayrıştırılabilecek.

Proses yönetimi, kirliliği mümkün olduğunca düşük tutarak endüstriyel olarak kullanılabilir bir hammadde elde etmeye yönelik olarak tasarlanmıştır. Aynı zamanda, buharda bulunan ısı üretim sürecine geri kazandırılmaktadır.

Tam kapasiteyle çalışıldığında, Baruth’ta yıllık 1.200 tona kadar terpen elde edilmesi hedeflenmektedir. Bu terpenlerin çeşitli endüstriyel kullanım alanları bulunmaktadır. Terpenler, örneğin koku ve aroma maddeleri, kafur veya mentol için hammadde olarak ve ayrıca lastik endüstrisinde katkı maddesi olarak kullanılabilir. Ayrıca, Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) üretimi için olası biyojenik hammadde olarak da araştırılmakta ve kullanılmaktadır.

Böylelikle bu yöntem, şimdiye kadar birbirinden ayrı olan iki görevi birleştiriyor: MDF üretiminden kaynaklanan emisyonların azaltılması ve daha önce maddi olarak değerlendirilmeyen bir madde akışından bir hammaddenin elde edilmesi.

CLASSEN, özellikle çam ağacı payı yüksek olan MDF fabrikaları için bu teknolojide bir potansiyel görmektedir. Zira terpen emisyonlarından kaynaklanan sorun, yalnızca Baruth tesisini değil, uluslararası ahşap malzeme endüstrisindeki çok sayıda üretim tesisini de etkilemektedir.

Emisyonların azaltılmasının yanı sıra, geri kazanım da ekonomik açıdan ilgi çekici olabilir: Ayrıştırılan terebentin, hammadde olarak pazarlanabilir. CLASSEN’in hesaplamalarına göre, bunun için gerekli tesis teknolojisi – kullanılan çam türüne, elde edilen terebentin bileşimine ve üretim tesisinin ilgili koşullarına bağlı olarak – yaklaşık iki ila üç yıl içinde kendini amorti edebilir.

CLASSEN bu nedenle, geliştirilen MDF-T teknolojisinin uluslararası pazarlanması ve lisanslanması için şimdiden çalışmalara başlamıştır. Yöntemin uygulanmasına ilişkin ilk görüşmeler halihazırda devam etmektedir.

2026 yılının sonunda yeni tesisin devreye girmesiyle Baruth, sadece ek bir hammadde üretim merkezi olmakla kalmayacak. CLASSEN aynı zamanda, mevcut endüstriyel süreçler içinde emisyon azaltımı ile hammadde elde etmenin nasıl birleştirilebileceğini de göstermeyi hedefliyor.

İlgili görselleri buradan indirebilirsiniz:

İrtibat kişileri:
Sebastian Wendel
CLASSEN Grubu
Wendel@classen.de

Yöntemle ilgili diğer teknik bilgiler: